Bursa Kılıç-Kalkan gösteri ekiplerinin belden aşağısı giysileri; ne törelere / geleneklere uygundur, ne de millî ve dîni kurallara!…
Bilindiği gibi; alt giysi âdetâ kasıkları belli edercesine “bikini’vâri mayo” hâline getirilircesine(!) kullanılmaya özen(?) gösterilmektedir.
Bu hususta; târihî-gelenevi, bittâbii ki inânç anlamında esâs alıp
dile getirilmesini haklı bulanları memnûn etmek için belirtmiyorum.
Kişiler, plajlarda, havuzlarda, sportif giysiler gereği bireysel hakkı
olarak dilediklerini yapma da özgürdürler; Amma bu hususta aslâ!
Çünkü otantizm’de; asırlık hassâsiyetlerin anonim şâmilliği esastır…
Özen ve dikkât gerektiren ortamlarda bulunmanın adâbı gibi,aynen; iştigâl-faaliyet-aktivite mensûplarınında aîdiyet ciddiyetliliği olmalı.
..O nedenle de: İki kelime ile « R e z â l e t »tir!.. « Yanlış »tır!…
Şort’vârilik, gelenevî giysilerimizde ve de dünya folklörü türleri geleneksel kıyâfetlerinde olmamasına rağmen; ZEYBEK-EFE yöresi EGE bölgesini kapsayan ilintili folklörik dizaltı ( sahil insanı - denizci ) kısa paçalı şalvarlarından esinlenerek, 1905 yılı doğumlu rahmetli Mustafa Tahtakıran (Bkz.“Kılıç-Kalkan Ekipleri” İNT. sitelerine.) hocamızın,
bilenlerden öğrenipte, arkadaşlarıyla birlikte figürlerin sıra-tertip, yorumları üzerine adetâ standartlaştıraraktan İLK resmî, Kılıç-Kalkan Ekibi’ni kuraraktan, a z i m l e çalışmaları semeresini yurt-içi-dışı gösterilerde ünlendirmesi; alâ-yu vâlâ iftihârlık temâşşaa olgudur.
Ve burada en içten duygularımla, ve onlara râhmet dileyerek, “özellikle M. Tahtakıran-Derviş ağbi ikilisine, 2 nci tk kurucuları A l i Kayakent, partnerim C. Yeşiltunalı’ya ve 3ncü tk.ı kuran Muzaffer Semiz hocalarımızı anıyorken, derim ki: “Eğer kılıç-kalkan ceng gösterisi halâ yaşıyorsa onların, heleki, M.Tahtakıran hocanın oğulları Ercan ve kardeşleri ile, Bursa’nın ünlü kestane şekeri üreticisi KAFKAS’ınn sâhibi Attilâ ve diğer alplerden-mefkûredaşlardan oluşan ekipleri;
(daha fazla…)
Sizleri bilgilendirmek; misyon şiârı ‘sorumluluğum’ gereğidir.
ÇÜNKÜ, sizler, şânlı târihî vâk’alarımızın yansıması olarak sunduğunuz gösterilerinizi, tâ ö dönemlerinde iken:
a) Ecdâdımız edep, örf, gelenek, ve inânçları uyarınca s û l h’de…
b) Stratejikman düşmanı demoralize amaçlı cenk öncesi sefer’de…
..mahâretle uygulamışlar.
OYSA ÇOK SONRALARI, unutulmaya yüz tutmuş bu ceng(âver) oyunlarını TEKRÂR hayâta geçirmekliğine, bizlere intikâl ettiren, o koreografik kurguları ve de mâlum kıyâfetleri yakıştıran o zâtların; yanılgısı mı / gâfleti mi / araştırmacılık umursamazlığı mı ?.. Her ne sebeptense OTANTİZM DEFOLARI İLE SABIKALI olarak sürdürüle’gelmiştir.
Gösterilerin geç ve nâdir de olsa uluslararası etkinliklerde de temsîline çalışılmasına (..benimde erdiğim..) yaklaşık tâ! 1950’li yıllardadır. İLK ünlü müteşebbisi, duyuranı, ünlendireni, râhmetliler: Mustafa TAHTAKIRAN’la, Mehmet TUTAL / nâmı- diğer: Derviş abi ” nin takımıdır. Yaklaşık 1957 yılında onlardan ayrılıp, ilk “2nci Takımı” oluşturan “Emîrsultan Kılıç-Kalkan Tk.ı” (hocam} Ali KAYAKENT ile bendeniz ; sonra da, 3. Tk.ı kuran rahmetli Muzaffer SEMİZ ; 4 ncü. Tk.ın “Eski Muhâripler Derneği”nce kısa ömürlü MEHTER’li takım dâhil olarak; takımlar zinciri sürer…
Sanıyorum bu yazıların yazıldığı 2008 Mart’ı itibâriyle 3 takım aktif dernek faaliyeti hâlinde aktivitelerini sürdürmeye çalışıyorlar.
Şimdi, gelelim konu bilinçlisi olarak yapıcı münekkitliğimize:
(daha fazla…)
HASIMLAR: CENGİ / DÖVÜŞÜ, aslâ çata-çat, serbest-kafalarına göre yapmamalılar; çünkü, sakatla(n)ma olasılığı yüksektir…
Özel tavırları üretseler bile çok-çok-çok ve de çalıştıkları o arkadaşıyla eşleşerek uygulamalılar… Çok önemliliğiyle; ekipte karışık eşleniş hâli olasılığında olumsuz ve uyumsuz, müessîf durumlar
(daha fazla…)
Okuyunun dikkâtine: Başlık kod’lu; (1/3) ; (2/3) ; (3/3) olarak yazı dizisi olarak konuları işleyeceğiz.(..beher kod üzerine tıklayıp bkz.) H A T I R L A T I Ş :
BKZ. Bu konuların BAŞLIĞI olan o anlatıların SONU şöyle bitmişti: ” SN. MÜDÂVİMLERİM: Bu (A), (B) BÖLÜM BAŞLIKLI anlatılarımdan;
(A) BÖLÜMÜ MEHTER TK.I KURULMASININ “GEREKLİLİĞİ HK.da”
bilgilendirişleri bitirerek; devâmı (B) şıkkı olan:
(B) BÖLÜMÜ “MEHTER TK.I KURULMASININ “GEREKLERİ HK.da“ bilgi dağarcığımızı, müteakip yazılarımızda sunmaya çalışalım.
* * *
..Şimdi de o MÜTEÂKİP yazıyı; “B) GEREKLERİ HK.da“ bilgileri sunalım:
Önce anlatılacak konuları listeleyelim her defâ ki gibi: 1) Ö N S Ö Z
2) İNSAN UNSURU ( KADROLAR HKda; ayrıca konular işlenecektir.)
3) PARA GÜCÜ
4) GÖNÜLLÜLÜK KAVRAMI HK.DA
5) MEHTERHÂNE ( f i z i k î ) ORTAMI
1) Ö N S Ö Z
DEĞERLİ OKURLARIM
MEHTER(+hâne) NİYETİ, KARARI verilmesinin akabinde, hâni ünlü bir ata sözümüz vardır; “hamama giren terler” diye… İşte, bu anlatılacak bölümümüz yoğunluklu olarak, parasal yönü + kadrolar
oluşturulması ve bunlar kadar da önemlisi; “Olması lâzım gerektiği ciddîlikte” giysi, pusat, kisve, çalgı alâtları toplamına verdiğimiz tanımlayışla “LÂZIMELER” konu(m)larıdır.
Tabii bütün bunların hepsinin mekânı olarak da “MEHTERHÂNE”
AMAÇLI YAPI ya da YAPI BÖLÜMLERİ sağlanmasıdır…
Siz(ler)e, bil(mey)in, ciddiyetine-önemine binâen anlatayım:
Mehter(+hâne) faaliyeti için şu 3 koşul çok önemlidir:
1) Finans ; 2) Topluluk / insan unsuru ; 3) Bilinçli hoca(lar)
Bu, 3 s a c a y a ğ ı o l g u oluşturulmadıkça, sakın hâ! bu işe aslâ ve kat’a başlanılmamalıdır… Netice; emek, masraf, zaman kaybı, vd. hususlar sonuç olarak hüsrândır… Her tür olumsuzluğa ve de zorlamalarla “biz yaptık oldu” , ” imkân ve de şartlarımızla ANCAK bu kadar oldu” , vb. yetersizliklerle mehter oluşturduysanız; MEHTER takımınız muhtemeldir ki benim ısrârla vurgulayıp, ‘topa tuttuğum’, folklörik görünümlü türdendir…
Aman hâ! Sâkın ola ki hâ! Lütfen, geleneklerimizin en miheng
taşı, mümtâz/seçkin, görkemli olmasına son derece önem verilmesi
icâp eden mehterleri(mizi); heves, istek, ihtiyâc, övünç, vb. arzular
uğruna, NÂ HOŞ gayrî ciddi mehter kurarak, ÖZ fedâ edilmemelidir!
O tür mehterlerin oluşumuna kimsenin ne haddi ve de ne hakkı
olmalıdır… Bu yazdıklarım aslâ boşuna değildir. Kanıtları mı ? Şöyle (daha fazla…)
«DOST ACI SÖYLER» ; « Taş yerinde, Su derinse, Lâf yerince ..ağırdır,
diye bilinen ünlü vecizelerin yeridir-sırasıdır sanırım. İlintiyi, hocanız konu hk.da bilinçlilik sıfatıyla hicvedeceğimden hiç kırılmayınız lütfen, bilâkis yararlanınız…
Genç iken (1963); gösterinin, basitçe yapıldığı ânlar, daha ciddî ve hamâsiyâtkâr yansıtılması araştırıcılığıyla(!?!) ben ve râhmetli, partnerim Celâl YEŞİLTUNALI arkadaşım, ikili ‘GOC DÖĞÜŞÜ’ antrenmanlarımızda “takla atıp kılıç kapış-alış” yöntemini İLK bulan ve gerçekleştiren kişiler olarak, emsâl tk. lar arasında çok sükse yapmış, bu figürü kapmak için rakip tk.lardan gelen câzip tekliflere arkadaşım “Olmaz!” diyememişti; transferiyle de, böylece yaygınlık kazandı!..
Kezâ, VATAN’a hasret kalmış hâlet-i rûhiye ile gurbetçilerin çokca yaptığı “toprağı öpüş” mizânsenin İLK uygulayıcıları olarak da, nasıl alkışlara gark olduğumuzu dün gibi hatırlarım. ..Ve hâlâ da,
(daha fazla…)
00) Mehterlerin ünlü “SELÂM“lı YÜRÜYÜŞ usûlü ŞÖYLEDİR:
Mehterlerin, “Mehterbaşı yönetim insiyâtifindeki “nev-bet/konser” süreci dışındaki yetkili âmiri olan EMİR-İ ÂLEM verdiği şu komut ile: “………mehteri, Yürüyüş nizâmı: Arş-ı kadem âlâ yürüyüş, haydi ! Yâ Allah !” nidâsı akabinde takımca SAĞ adımla, (..Dönemine âit yürüyüşbaşı adımıdır) başlanılarak;
“1.adım DÜM tek; 2.adım DÜM tek; 3.adım DÜM ..te-ke tek-kâ“ ritm saz temposuyla yürünür iken:
..Her DÜM vuruşu ânı hangi adım rastlarsa yere basılır; her 3 ncü DÜM ânı, dönüşü kolay yöne ” te-ke- tek-kâ “ ritm’i süresince duruş gösterilir. (..Bu duruşlar; tam yana değil, yan ileriye=yâni(45 derece dönüş) şeklindedir.)
..Böyle-böyle her 3 adım atış “aynı dolaplık ritm ile” sürgit rutin
hâlde devâm eder. “Yerinde Say” komutu ya da hâlinde de aynıdır. İŞTE, sivil emirle “ÂL” ; askerî emirle “ALÂY” yürüyüşü
diye tanımladığımız bu yürüyüşümüz menşeî/kaynağı hk.da
her tür anlatıları, sizleri tenvîren/aydınlatarak sunalım.
Önce alt başlıkları göz atmanızı sağlayalım:
01) “SELÂMSIZLAR bandosu” DİYENLERE.. El’cevâp:
02) SOSYAL EŞİTLİĞİ EN ÂLÂ “SELÂM” İFÂ(DE) EDER.
03) O ÖRNEKLERİ; DAHA İĞRENÇLEŞTİRİCİ FIKRALAR
04) “P U S T” ; “p u ş t” fıkralı yakıştırış..
05) ” i ç O Ğ L A N (L A R)” fıkralı yakıştırış..
06) “SAN’ATKÂR RÛH’LU OLUŞLARI” iyi niyetli izâhı…
07) “3 KURALI , 3 ADIMA ÖZDEŞ EDİŞLİ; iyi niyetli izâhı…
08) “ALLAH’IN HAKKI 3′TÜR(!) şirkli deyiş esînlenmesi ile
09) 1952′de ‘As.Müze mehteri’ ihdâsı ânı buluşu ile
10) Yavaş sonlanan iş(lev)lere dâir (2) örnek daha..
11) Bilinen âkil ve sağlam tevatüre göre; doğrusu..
MEHTERLERİMİZİ SEVENLERİMİZ KADAR, SEVMEYENLERİ DE MUTLÂKA OLACAKTIR… Ne var ki mehtersevmeyenler şu
mutlâk ciddî olan kavramı göz ardı ediyorlar; bilsinler ki:
“KÖKLERİ; MÂZİDE/geçmişte OLAN ÂTİ/gelecek vurgulu
dünyânın sayılı en belli-başlı millet oluşumuzun mayasın-da MEHTERLERİMİZİN çok önemli bir yerinin olduğu inkâr götürmez bir gerçektir… Bu denli değerler sinsilesini sürdüren mehterlere, çamur atılması cüretliliğinde bulunan(lar)ı, hoşgörmemiz mümkün olmasa da, ah! ne var ki, isnâtçıların dede soyundan birileri bu soylu millete
bir şekilde faydaları mutlâka olmuştur iyi niyetliliğiyle, bu
redd-i mirâsçıları, ve tarafgir ardniyetlilerin, vb. hinlilerin,
kinlilerin hepsini aymazlıklarının girdabında bırakalım…
Aklıma geldiği kadarıyla; kâh ard niyetlilik, kâh iyi niyetlilik ile eylem-söylem ifâ edilişleri aşağıda derdest ederek, her hâl-u kârda ..DOĞRUSUNUN BİLİNMESİ ÖNEMİYLE..
mehterlere atf’edlen çirkin aşağılayıcı, ya da iyi’niyetlilerce alternatif amaçlı şâyia yakıştırmalarına dâir tüm İSNÂTLARI
(daha fazla…)